 |
 |
Monument
De gedachtenis aan het Oranjehotel 1940 - 1945 wordt in stand gehouden binnen de Penitentiaire Instelling Haaglanden in Scheveningen. Het monument Oranjehotel bestaat uit drie onderdelen: Doodencel 601, het poortje waardoor ter dood veroordeelden vanuit de gevangenis naar de Waalsdorpervlakte werden gebracht, en een gedenkplaat die na de oorlog ter nagedachtenis werd aangebracht. Tezamen eren deze monumenten, samen met de herdenkingen, de moed en idealen van hen die zich hebben ingezet voor hun principes, voor geloof en rede, voor vrijheid en loyaliteit.
Op de site van het Nationaal Archief is een deel van de rede te horen en te lezen, die ds. Bos hield bij de inwijding van de Doodencel 601 op 5 oktober 1946. Ook is hier een filmpje te zien van de eerste kranslegging bij de gedenkplaat "Zij waren eensgezind" door koningin Juliana op 16 september 1950. Klik op één van de onderstaande figuren om naar de desbetreffende pagina van het Nationaal Archief te gaan.
|
|
In het kader van het project "Adopteer een monument" van de Stichting Februari 1941 is het Oranjehotel als monument geadopteerd door het Mediacollege van de Johan de Witt Scholengroep in Den Haag.
Eén
van de cellen van het Oranjehotel, die door de Duitsers gebruikt werd voor ter dood
veroordeelden, is in stand gehouden. De cel is ingericht zoals
in de oorlog het geval was: er is een krib aanwezig en een
originele Kübelton. Ook zijn er enige
gebruiksvoorwerpen zoals een blikken kroes en houten bestek. In
de muren zijn teksten te lezen die de gevangenen erin gekrast
hebben. Deze zijn na de oorlog gerestaureerd.
Koningin Wilhelmina heeft een door haar persoonlijk gesigneerde
portretfoto beschikbaar gesteld, die boven de deur van de cel
hangt. Ook ligt er een Bijbel in de cel. Het licht brandt er nu
altijd.
Het interieur van Doodencel 601, met op de tafel één van de Doodenboeken
Tijdens de
bezetting zijn 215 mensen vanuit het Oranjehotel naar de
Waalsdorpervlakte gevoerd en gefusilleerd. Deze mensen liepen uit
hun dodencel naar het eind van de gang, naar buiten en door een
poortje naar de straat, waar aan de overkant de duinen en de
Waalsdorpervlakte liggen. Dit poortje was voor hen de doorgang
naar hun executie. De bijzondere betekenis van dit poortje, dat
nu aan de Van Alkemadelaan zichtbaar is, wordt benadrukt door het
het hele jaar gesloten te houden, behalve tijdens de jaarlijkse herdenking van het Oranjehotel. Op die dag komen de
deelnemers aan de herdenking door dit poortje binnen.
Naast het poortje is aan de buitenmuur in 1949 een plaquette aangebracht ter nagedachtenis aan hen die door deze poort werden
weggevoerd. De tekst op de plaquette is van de oud-gevangene
Anthonie Donker, en luidt:
Gedenk hun laatste gang door deze lage poort.
Hun leven,
Voor vrijheid en voor recht gegeven.
Zet hun strijd voort.
Het poortje in de buitenmuur van de gevangenis
De gedenkplaat tegen de buitenmuur van het Oranjehotel aan de Stevinstraat te Scheveningen werd op zaterdag 16 september 1950 onthuld door koningin Juliana. Dit monument, ontworpen door Albert Termote, draagt de tekst "Zij waren eensgezind". Het levensgrote reliëf beeldt gevangenen uit die, onderling geketend, rond een geknotte Oranjeboom staan. Zij zijn omsloten door een versperring en staan temidden van slangen die de kop opsteken.
De gedenkplaat