Toekomst

Het Oranjehotel bevindt zich sinds de Tweede Wereldoorlog binnen de muren van de Penitentiaire Inrichting Haaglanden. Samen met Doodencel 601 ligt het binnen de beveiligingsring en is daardoor niet toegankelijk voor het publiek. Het Poortje en de Gedenkplaat zijn wel zichtbaar opgenomen in de gevangenismuur. Sinds de oorlog vindt er tijdens de jaarlijkse herdenking een Stille Gang langs de Cel plaats. Het cellenblok is sinds de oorlog, buiten Cel 601 om, aanhoudend verbouwd. Als gevolg van detentienormen kan het cellenblok al een aantal jaren niet meer gebruikt worden. Het zou gesloopt moeten worden. Doodencel 601 kan niet gesloopt worden en daarom is nu in overleg met de Rijksgebouwendienst en de Dienst Justitiële Inrichtingen een nieuwe opzet ontwikkeld.
De achtergrond en de nieuwe opzet van het Monument Oranjehotel worden uiteengezet in een brochure die de Stichting Oranjehotel in september 2012 uitgegeven heeft. Deze brochure is te downloaden door hier te klikken.


Uitzending van Eén Vandaag: Sloop dreigt voor het Oranjehotel (28 september 2012) > klik hier.

 

Het plan

Het nieuwe monument blijft gevestigd binnen de muren van de voormalige Scheveningse Cellenbarakken, die tijdens de bezetting het Oranjehotel werden genoemd. De beveiligingsring van de huidige Penitentiaire Inrichting in Scheveningen wordt naar binnen omgelegd, waardoor het monument buiten de beveiliging valt en voor het publiek toegankelijk wordt. Het monument zal bestaan uit een aantal samenhangende onderdelen.

De plaats van herinnering

Het hart van het nieuwe monument is de authentieke Doodencel 601. De Cel ligt, als enige cel met de oorspronkelijke deur, in de middelste van drie cellengangen. De overige cellen worden in een rudimentaire staat teruggebracht. Behalve Cel 601 en de cellen aan de middengang zijn alle cellen en gangen open naar de hemel. De jaarlijkse Stille Gang langs de Doodencel zal door dit cellenblok plaatsvinden.

De herdenkingsruimte

Tussen het cellenblok en de authentieke vijf meter hoge gevangenismuur ligt een ommuurde open stenen ruimte die plaats biedt aan 400 personen. Aan de muurzijde is een dertig centimeter diepe sparing in de metselwerk­bestrating aangebracht als verbinding met de aarde. Deze verdieping is verhard met schelpkalk en duinzand. In dit deel van de Herdenkingsruimte zijn vaste banken aangebracht rondom een gedenksteen met inscriptie.

De muur, het poortje en de gedenkplaat

In de buitenmuur van de gevangenis bevinden zich het Poortje en de Gedenkplaat “Zij waren eensgezind”. In de gevangenis­ muur wordt een smalle verticale opening gemaakt, die vanuit de Herdenkingsruimte zicht biedt op het sinds 1940­’45 nooit veranderde duinlandschap. Door de opening in de op het noorden gelegen muur valt een streep zonlicht naar buiten.

Het duinmonument

Buiten de muren is aan de overzijde van de weg, langs de duinrand het ‘Duinmonument’ ingericht dat de verbinding legt naar de fusilladeplaatsen van de Waalsdorpervlakte. Op een verharde vloer van schelpkalk en duinzand staat een vijf meter hoge gedenknaald, gevormd door het uit de gevangenismuur gezaagde metselwerk. Rond de vloer staat een groene haag. Aan de duinzijde kijkt men uit over het duinlandschap. In de natuurstenen afdekking van de borstwering is de inscriptie van het ‘Lied der Achttien Dooden’ aangebracht. Het geluid van de Bourdonklok klinkt op uit de naald.

Alles verbonden

De Plaats van Herinnering met de Doodencel is via de Herdenkingsruimte en het Duinmonument verbonden met de Waalsdorpervlakte. Zij vormen langs de middenas van het Monument een onverbrekelijke eenheid met hemel, aarde en landschap.

Het informatiecentrum

Het kleine en sobere informatiecentrum is visueel gescheiden van de emotionele ruimten voor Herinneren, Herdenken en Bezinnen. Alleen loodrecht op de middenas wordt het Monument visueel verbonden met het informatiecentrum. Het informatiecentrum documenteert het verleden met behulp van authentieke attributen, teksten, vaste en bewegende beelden en met interactieve media en verwoordt de betekenis van deze plaats voor heden en toekomst.

Comité van Aanbeveling

Het initiatief om te komen tot een vernieuwd en publieke toegankelijk Monument Oranjehotel wordt gesteund door een Comité van Aanbeveling, dat bestaat uit de volgende personen:

J.J. van Aartsen, burgemeester van Den Haag
drs. Binnert de Beaufort, journalist, docent journalistiek Hogeschool Amsterdam

dr. D. Dolman, oud-voorzitter van de Tweede Kamer en van de Stichting Oranjehotel
mr. J.P.H. Donner, oud-Minister van Justitie en vice-voorzitter van de Raad van State
drs. J. Smit, Commissaris van de Koning in de provincie Zuid-Holland
mevr. M.H.M.F. Gardeniers – Berendsen, oud-Minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk en van Volksgezondheid en Milieuhygiëne
dr. Hans Goedkoop, historicus, schrijver
dr. J.C. Terlouw, oud-Minister van Economische Zaken, schrijver
drs. A.F. van der Touw, voorzitter Raad van Bestuur Siemens Nederland NV, CEO
drs. F.W. Weisglas, oud-voorzitter van de Tweede Kamer en van de Stichting Oranjehotel
mevr.dr. Jolande Withuis, sociologe, senior-onderzoeker NIOD
ir. A.R. Wynaendts, voorzitter Raad van Bestuur AEGON NV, CEO

Ook mevr.dr. E. Borst – Eilers, oud-Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mevr.mr. L.A. Cleveringa, oud-lid van de Raad van State, oud-voorzitter van de Stichting Oranjehotel, dhr. J.P. Eusman en drs. E.P. Wellenstein, oud-gevangenen van het Oranjehotel, recent overleden, maakten deel uit van het Comité van Aanbeveling.

Brochure

Een exemplaar van de brochure “Monument Oranjehotel wordt vernieuwd en toegankelijk voor publiek” kunt u deze aanvragen via monument@oranjehotel.org